Lęki po alkoholu

Alkohol jest powszechnie uznawany za środek relaksujący, który pomaga ludziom odstresować się po trudnym dniu czy w trakcie towarzyskich spotkań. Jednak jego wpływ na psychikę jest złożony i na pewno nie jest pozytywny. Jednym z często pomijanych skutków spożywania alkoholu jest nasilenie lęków lub ich pojawienie się po okresie intensywnego picia. Dlaczego tak się dzieje?

Lęki po piciu alkoholu - skąd się biorą?

Zaburzenia równowagi neurochemicznej

Alkohol wpływa na poziom neurotransmiterów w mózgu, takich jak serotonina, dopamina i GABA. Zaburzenie poziomu tych substancji powoduje odczuwanie lęku.

Gdy organizm zaczyna metabolizować alkohol, poziom neuroprzekaźników w mózgu gwałtownie się zmienia. Następuje spadek serotoniny i dopaminy, a wzrasta poziom adrenaliny i kortyzolu, co wywołuje uczucie napięcia i niepokoju. U wielu osób pojawia się także poczucie winy, wyrzuty sumienia czy obawa o konsekwencje zachowania pod wpływem alkoholu. Taki stan, nazywany potocznie kacem moralnym, może trwać od kilku godzin do nawet kilku dni. Powtarzanie tego schematu pogłębia stany lękowe i zwiększa ryzyko zaburzeń psychicznych.

Kac

Bóle głowy, nudności, drżenie czy uczucie osłabienia, zła kondycja psychiczna - objawy te mogą nasilać uczucie lęku.

Odwodnienie, spadek cukru i zmiany elektrolitowe

Alkohol jest moczopędny, co prowadzi do odwodnienia, które może powodować ból głowy, osłabienie i uczucie lęku.

Gwałtowna utrata płynów może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, co z kolei może wpłynąć na funkcjonowanie mózgu i nasilać uczucie lęku.

Nadmierne spożywanie alkoholu może prowadzić do obniżenia cukru we krwi, co z kolei może wywoływać objawy lękowe.

Zaburzenia snu

Chociaż alkohol może ułatwiać zasypianie, zakłóca fazę REM - sen nie daje efektywnego odpoczynku. Niewyspanie się i uczucie zmęczenia może nasilać objawy lękowe.

Hormony

Alkohol może stymulować wydzielanie hormonów takich jak kortyzol, który jest nazywany "hormonem stresu".

Nasilenie problemów natury psychicznej

Alkohol może potęgować objawy istniejących zaburzeń lękowych, depresyjnych, nerwicowych czy innych zaburzeń psychicznych. Osoby, które już wcześniej miały problemy z lękiem, mogą odczuwać jego nasilenie po alkoholu.

Związek lęku z alkoholizmem

• Objawy odstawienia
  Osoby uzależnione od alkoholu doświadczają objawów odstawienia po zaprzestaniu picia. Jednym z nich jest silny lęk, który maleje po spożyciu i nasila się, gdy poziom etanolu we krwi zaczyna spadać. To ważny sygnał ostrzegawczy!
• Picie jako sposób radzenia sobie
  Regularne sięganie po alkohol w celu radzenia sobie z lękiem, stresem lub innymi emocjami to podstawowy czynnik prowadzący do uzależnienia. Alkoholizm jest chorobą emocji. Kiedy alkohol staje się sposobem rozwiązywania "problemów", mówimy o uzależnieniu. A picie w rzeczywistości prowadzi do jeszcze większych problemów w dłuższej perspektywie.

Związek między lękiem a uzależnieniem od alkoholu jest skomplikowany i wielowymiarowy. Zarówno alkoholizm, jak i zaburzenia lękowe mają różne przyczyny, ale często nakładają się na siebie w sposób, który może prowadzić do pętli wzajemnego nasilania się objawów.

Wewnętrzny niepokój po alkoholu

Wewnętrzny niepokój to uczucie intensywnego dyskomfortu i napięcia, które jest trudne do zidentyfikowania i opisania. Może to być odczucie "skrępowania" wewnętrznego, uczucie, że coś jest nie tak, ale trudno jest podać konkretną przyczynę. Po spożyciu alkoholu, wewnętrzny niepokój może wynikać z kilku czynników: zaburzenia równowagi chemicznej w mózgu, zespołu odstawienia, nasilenia zaburzeń lękowych, uzależnienia i jego skutków.

Jak radzić sobie z lękami po alkoholu?

Jak walczyć z lękami po alkoholu? Może ktoś szuka złotego środka, który pozwoli na bezkarne picie, unikając konsekwencji. Niestety rzeczywistość nie jest taka kolorowa. Co można zrobić, żeby poradzić sobie z lękiem po alkoholu?

• Unikaj dalszego picia - sięganie po alkohol w celu załagodzenia lęku to błąd, który w rzeczywistości tylko pogorszy sytuację.
• Nie lecz kaca kolejną dawką alkoholu - tzw. klinowanie jest objawem uzależnienia. Ponadto prowadzi do zatrucia alkoholowego.
• Porozmawiaj -  rozmowa z przyjacielem, członkiem rodziny lub terapeutą pomaga w rozumieniu i radzeniu sobie z trudnymi uczuciami.
• Skup się na oddechu - głębokie oddychanie może pomóc w uspokojeniu aktywowanego układu nerwowego. Skoncentruj się na spokojnym i rytmicznym oddychaniu przez nos, wypełniając płuca powietrzem, a następnie powoli wydychając powietrze przez usta.
• Zadbaj o siebie - wyśpij się, najedz, spędź czas z bliskimi, zrób dla siebie coś miłego.
• Poszukaj wsparcia - grupy samopomocowe, takie jak Anonimowi Alkoholicy oferują wsparcie i porady od osób, które mają podobne doświadczenia.
• Udaj się na terapię uzależnień - alkoholizm jest poważną chorobą, która wymaga leczenia (tak samo jak każda inna, chroniczna i postępująca choroba!). Jeżeli nie potrafisz zidentyfikować siebie  jako osobę uzależnioną, możesz umówić się na konsultację diagnostyczną.

Najpierw uzależnienie!

Nawet jeśli uważasz, że cierpisz na stany lękowe, które nie są związane z uzależnieniem od alkoholu, najpierw specjalista musi postawić profesjonalną diagnozę. Nie można leczyć nerwicy czy zaburzeń lękowych bez odstawienia alkoholu.

Bardzo często to właśnie uzależnienie jest przyczyną lęku i pojawiających się zaburzeń psychicznych (może być też na odwrót). Bez względu na to, pierwszym krokiem powinna być zawsze terapia alkoholowa. Dopiero w trakcie dłuższej abstynencji można stawiać diagnozę dotyczącą innych zaburzeń.

Dokładna diagnoza nerwicy czy zaburzeń lękowych może być skomplikowana, gdy pacjent aktywnie spożywa alkohol; istnieje kilka ważnych powodów, dla których abstynencja jest tak ważna:

• Alkohol może maskować lub nasilać objawy zaburzeń lękowych, wpływać na zmiany nastroju i zachowanie. Nie da się więc jednoznacznie ocenić, jakie objawy są spowodowane zaburzeniem, a jakie bezpośrednim skutkiem picia.
• Objawy odstawienia alkoholu mogą przypominać objawy zaburzeń lękowych, takie jak lęk, drżenie, pobudzenie, bezsenność
• Przeprowadzenie testów farmakologicznych na osobach spożywających alkohol jest ryzykowne z powodu potencjalnych interakcji między alkoholem a lekami.
• U wielu osób spożywających alkohol mogą występować inne współistniejące zaburzenia, takie jak depresja czy zaburzenia osobowości. Odstawienie alkoholu pozwala lekarzom lepiej ocenić pełen obraz kliniczny pacjenta.

Dariusz Siudak

właściciel Ośrodka NASZ DOM
terapeuta uzależnień
uzależniony, zachowuje abstynencję od ponad 30 lat

Od początku swojej pracy zawodowej kieruje się przekonaniem, że nie ma beznadziejnych uzależnionych. Są tylko tacy, którzy utracili nadzieję…
tel. 698 323 698