Prywatny Ośrodek Terapii Uzależnień NASZ DOM

Grupa wsparcia dla osób współuzależnionych

Kiedy? W każdą sobotę w godzinach 18.00 - 20.30
Gdzie? W Prywatnym Ośrodku Terapii Uzależnień NASZ DOM (Dąbrowa 316c) w sali na piętrze
Dla kogo? Dla wszystkich osób, które pozostają w relacji z osobami uzależnionymi
Koszt: 30 zł/spotkanie
Prowadząca: Anna Siudak - psycholog

Grupa ma charakter otwarty

Każdy pracuje we własnym tempie, bierze i wnosi tyle, na ile jest gotowy. Oznacza to, że przychodząc do nas możesz:

  • Bezpiecznie pomilczeć i posłuchać tych, którzy zmagają się z takim samym problemem.
  • Dowiedzieć się, czym jest uzależnienie i współuzależnienie.
  • Opowiedzieć o sobie, wypłakać lub wykrzyczeć wszystko, co sprawia, że cierpisz.
  • Poszukać w sobie symptomów współuzależnienia.
  • Poszukać nowych sposobów zachowania, które będą sprzyjać Tobie i Twojej osobie uzależnionej.
  • Rozpoznać swoje potrzeby i realne możliwości ich zaspokojenia.
  • Przepracować bieżące trudne sytuacje, których doświadczasz.
  • Otrzymać wsparcie innych współuzależnionych.
  • Dawać wsparcie innym współuzależnionym.

Bezwzględnym warunkiem uczestnictwa w grupie jest gotowość do utrzymania w tajemnicy informacji o innych jej członkach.

Zapraszamy

Opinie uczestników grupy

  • Na pytanie, w czym mi pomógł i nadal pomaga udział w „naszej grupie” nie muszę się długo zastanawiać ponieważ wiem, że grupa pomogła mi znaleźć w sobie dodatkową siłę, konsekwencję w podejmowanych decyzjach, świadomość, że n...
    ~ Kasia
    +
  • Grupa wsparcia to lek dla osoby współuzależnionej. Tym, czym jest terapia dla uzależnionych, tym grupa wsparcia jest dla współuzależnionych. Tu zmieniło się moje życie, tu przyszłam zagubiona, rozdarta, uwikłana w sieci choroby mojego m...
    ~ Ania
    +
  • Co mi daje grupa dla współuzależnionych? Tego nie da się opisać w kilku słowach. Daje mi moc! Daje siłę, aby przetrwać koleiny tydzień. Daje wsparcie. Mogę się wygadać, podzielić problemami. Nikt mnie nie ocenia i nie krytykuje. Każd...
    ~ Kasia
    +
  • A najzabawniejsze jest to, że alkoholizm mojego męża najbardziej pomógł mi. Bo gdyby nie pił, nie zrozumiałabym, że można żyć inaczej i nie poznałabym wielu wspaniałych ludzi.
    ~ Paulina
    +
  • Żadne słowa nie oddadzą w pełni tego co czujemy, zyskujemy od grupy i jak diametralne zmiany zachodzą w naszym życiu.
    ~ Joanna
    +
  • Po spotkaniu zawsze jesteśmy tak naładowane, że starczy sił na pokonywanie ciężkich chwil z tą chorobą. A wspólne rozmowy utwierdzają mnie, że jestem silniejsza i coraz bardziej stanowcza w podejmowaniu decyzji.
    ~ Edyta
    +
  • Nie da się opisać słowami tego co daje mi grupa dla współuzależnionych. Nie byłam pewna, czy przyjście na grupę jest dla mnie. Myślałam, że nie dość, że mam nasilenie choroby to jeszcze pójdę, nasłucham się opowieści innych ludz...
    ~ Paulina
    +

Czym jest współuzależnienie?

Współuzależnienie jest to utrwalona forma uczestnictwa w długotrwałej, niszczącej sytuacji życiowej, związanej z patologicznymi zachowaniami partnera, ograniczająca w sposób istotny wybór postępowania, prowadząca do pogorszenia własnego stanu i utrudniająca zmianę położenia na lepsze.

Wystarczą dwa lata życia z czynnym alkoholikiem lub narkomanem (wg. wspaniałej, nieżyjącej już, współpracującej z nami psycholog Jadwigi Broniś), aby u żony/męża, partnerki/partnera czy rodziców pojawiły się objawy współuzależnienia, czyli wadliwego przystosowania się do chorej sytuacji. Życie z osobą uzależnioną od alkoholu czy narkotyków powoduje, że najbliżsi dostosowują się do zachowania osób uzależnionych, stopniowo przejmując za nich odpowiedzialność, niejednokrotnie rezygnując z osobistych planów i celów.

Narastanie problemu alkoholowego czy narkotykowego skłania bliskich do szukania sposobów pozwalających im przetrwać w sytuacji permanentnego stresu, braku poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji. Szukają spokoju poprzez wzmożone kontrolowanie picia/zażywania substancji i zachowania alkoholika/narkomana, pomaganie mu, wyręczanie go i zdejmowanie z niego odpowiedzialności, dawanie mu „jeszcze jednej” szansy.

Aby poprawić jakość swojego życia, osoby współuzależnione potrzebują pomocy niezależnie od tego, czy alkoholik/narkoman podejmie leczenie i czy zatrzyma picie/zażywanie, czy będzie pił/zażywał dalej.

Poprzez nadmierną kontrolę i przejmowanie obowiązków osoba współuzależniona nieświadomie i niecelowo podtrzymuje uzależnienie u partnera. Nie oznacza to, że partner osoby uzależnionej ponosi winę za rozwój jego uzależnienia. Są to jednak mechanizmy podtrzymujące wzajemne uwikłanie, które w znaczący sposób utrudniają podjęcie leczenia przez osobę uzależnioną.

Symptomy współuzależnienia:

  • lokowanie uczucia własnej wartości w zdolności do kontrolowania uczuć i zachowań swoich i cudzych, mimo oczywistych doświadczeń, że konsekwencje są odwrotne;
  • zaspakajanie potrzeb cudzych w sposób uniemożliwiający zaspakajanie potrzeb własnych;
  • zaburzenie systemu granic, zarówno w sytuacjach intymności jak i osamotnienia;
  • bierne trwanie w związku z osobą o zachwianej osobowości (alkoholizm, narkomania, chorobliwa impulsywność);
  • doznawanie bardzo bolesnych emocji lub utrata wrażliwości emocjonalnej w okresie przynajmniej dwóch lat, bez szukania pomocy na zewnątrz.

Za T. Cermak, Journal of Psychoactive Drugs (1986).

  • brak poczucia własnej wartości lub arogancja i poczucie wyższości;
  • nadmierna bezbronność wobec bolesnych przeżyć lub nadmierna odporność (brak wrażliwości);
  • poczucie, że jest się człowiekiem złym i zbuntowanym lub poczucie, że jest się kimś zupełnie doskonałym;
  • nadmierna zależność od innych ludzi lub nadmierna niezależność (utrata potrzeb i pragnień);
  • brak elementarnej dyscypliny i wprowadzanie chaosu we własne życie lub przesadne, natrętne kontrolowanie siebie i innych ludzi.

Za P. Mellody (1993, s. 177-178)

Dlaczego ja? Co sprzyja współuzależnieniu?

Zofia Sobolewska (1996) wskazuje, że partnerki alkoholików stanowią bardzo niejednorodną grupę, co utrudnia stworzenie jednej wspólnej definicji współuzależnienia. Do rozwoju współuzależnienia może dojść tylko na skutek uczestnictwa w stałym, nierównym, destrukcyjnym związku, w który osoba współuzależniona nie tyle wchodzi, co go współtworzy. Współuzależnienie jest formą szkodliwego przystosowania się w zaburzonej relacji. Jego objawy są wynikiem określonych reakcji przystosowawczych. Nie u wszystkich partnerek i córek alkoholików muszą wystąpić objawy współuzależnienia. Decydują o tym, zdaniem Sobolewskiej, trzy grupy czynników istotnych w etiologii tego syndromu:

1. Czynniki związane z sytuacją zewnętrzną (stres, trudna sytuacja materialna, mieszkaniowa, liczba dzieci, etc.). Składają się na nią: struktura rodziny, sposób pełnienia ról i wypełniania obowiązków, zależności finansowe i materialne oraz więź emocjonalna między członkami rodziny. Niezwykle ważne są zachowania alkoholika (zwłaszcza to, czy występuje przemoc) i związana z nimi siła zagrożenia. Z drugiej strony istotna jest pozycja zawodowa i towarzyska jego partnerki, posiadanie przez nią zaplecza osób, które mogą udzielić pomocy i wsparcia oraz presja opinii środowiska, w którym żyje dana rodzina.

Powstawaniu współuzależnienia sprzyja: silna zależność emocjonalna i materialna, słaba pozycja zawodowa żony, izolacja rodziny i nacisk ze strony środowiska na utrzymywanie małżeństwa za wszelką cenę. Agresywne zachowania alkoholika, wytworzenie w rodzinie atmosfery zagrożenia i niepewności może, również w paradoksalny sposób zmuszać partnerkę do dostosowywania się do destrukcyjnej sytuacji i tym samym utrwalania układu.

2. Osobowość - rozwojowi współuzależnienia sprzyja brak umiejętności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami, których jednostka nie nabyła we wczesnych etapach życia. Bardzo ważne są doświadczenia z dzieciństwa: czy doznała jakichś urazów, jak w ogóle zapisała się w jej pamięci własna rodzina, jakie są tego konsekwencje, jaki obraz świata ukształtował się z tego powodu. Liczą się też doświadczenia z poprzednich związków, a także przekonania na temat ról w rodzinie, stosunków między kobietą i mężczyzną, obowiązków rodzinnych. Ważne też są również cechy osobowości, funkcjonowanie emocjonalne, obraz samej siebie (poczucia własnej wartości, jakie są jej granice JA, czy w ogóle posiada punkty oparcia w sobie i jakie). Bardzo istotne jest również, jakie ma umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach, czy potrafi rozwiązywać problemy, oceniać sytuację, radzić sobie z przykrymi emocjami, jak funkcjonuje w układach interpersonalnych, czy potrafi zadbać o siebie.

Większe prawdopodobieństwo współuzależnienia występuje u osób, które same wychowały się w rodzinie dysfunkcyjnej i nie mają wzorów funkcjonowania dobrej, "zdrowej" rodziny. Bardzo ważne są tu przekonania, zamykające sens życia do pełnienia ról w rodzinie. Także niedojrzałość emocjonalna, obniżone poczucie własnej wartości, potrzeba przynależności do partnera i posiadania partnera, słabe granice JA oraz deficyty intra- i interpersonalnych umiejętności radzenia sobie z problemami sprzyjają powstaniu współuzależnienia.

3. Zmiany w funkcjonowaniu psychologicznym: uszkodzone granice, niska samoocena, brak zdolności do obrony. Poczucie własnej wartości u osób współuzależnionych jest na ogół niskie i w znacznym stopniu związane z wizją wartościowego życia jedynie przy boku partnera.

Współuzależnieniu sprzyjają:

  • W sferze intelektualnej - zmiany w kierunku myślenia magicznego, zaprzeczania, przekonania, że "wszystko mogę i powinnam kontrolować", zawężenie myślenia do jednego punktu widzenia, trudności w koncentracji uwagi.
  • W sferze emocjonalnej - coraz silniejszy lęk, który w końcu generalizuje się na wszystko, zwłaszcza lęk przed nowością i zmianą. Osobie współuzależnionej trudno jest okazywać złość, najczęściej tłumi ją, przenosi na inne osoby lub na siebie samą. Charakteryzują ją zmiany nastroju, przywiązanie do tego, co już ma, i niemożność pogodzenia się ze stratami.
  • W strukturze JA - czy jej granice są uszkodzone (zatarte), czy samo ocena będzie się obniżać coraz bardziej od wpływu na uczucia partnera. Ważne są też poczucie winy i poczucie krzywdy, które mogą występować naprzemiennie.

Osoby współuzależnione jako ofiary przemocy

Według Katarzyny Kurzy (2002) część kobiet współuzależnionych była ofiarami przemocy już w dzieciństwie. Najczęściej była to przemoc werbalna (42% badanych). Kobiety, wobec których w dzieciństwie dopuszczono się przemocy fizycznej (zarówno lekkiej, jak i ciężkiej) częściej doznają tej samej formy krzywdzenia w późniejszym etapie życia. Częściej są też ofiarami wszystkich rodzajów przemocy. Współuzależnione, w stosunku, do których w dzieciństwie używano wulgarnych określeń, nieco częściej niż osoby bez takich doświadczeń słyszą nadal przekleństwa w związku z alkoholikiem (odpowiednio: 86% i 79% poszczególnych grup).

Znacznie częściej ofiarami przemocy w dzieciństwie padały osoby wychowujące się w rodzinie, w której ktoś nadużywał alkoholu. Dotyczy to wszystkich badanych form przemocy.

Pomaganie w Naszym Domu:
grupa edukacyjno-terapeutyczna dla osób pozostających w relacjach z uzależnionymi

Strategie terapeutyczne pracy grupowej zakładają etapowość i poruszanie się coraz głębiej w poszukiwaniu mechanizmów współuzależnienia. Każdemu z etapów pracy towarzyszy zdobywanie wiedzy na temat uzależnienia i współuzależnienia.

ETAP PIERWSZY

Umożliwienie uczestniczce/uczestnikowi grupy poznania sytuacji, w której się znajduje i zrozumienie schematów swojego postępowania w związku. W tym etapie ma miejsce:

  • Opis sytuacji rodzinnej (struktury rodziny, ról, obowiązków, wszelkiego rodzaju zależności, przywilejów, udziału w życiu rodziny) z uwzględnieniem relacji między uczestniczką/uczestnikiem grupy a jej osobą uzależnioną.
  • Inwentaryzacja zachowań osoby uzależnionej w rodzinie (przemoc, współżycie seksualne, związanych z utrzymaniem finansowym rodziny, wychowaniem dzieci, codziennym życiem domowym itp.) i reakcji uczestniczki/uczestnika grupy na nie. Istotne jest wychwycenie tych reakcji, które przejawiają się w sztywnych, całkowicie nieefektownych schematach zachowań.
  • Rozpoznanie i wykrywanie schematów współuzależnienia, podzielonych na 3 grupy zachowań:
    • 1) nieudane próby zmieniania sytuacji:
      • zachowania kontrolujące picie alkoholu przez partnera,
      • zachowanie mające na celu uzyskanie wpływu na zachowania pijanego partnera,
      • zachowania nadopiekuńcze wobec partnera,
      • ciąganie innych członków rodziny w kontrolowanie osoby pijącej,
    • 2) nieudane próby wycofania się z sytuacji:
      • zachowania demonstracyjne (straszenie i "granie" odejścia),
      • zachowania ucieczkowe (bez zabezpieczenia, wsparcia, rozeznania sytuacji),
      • zachowania wzmacniające poczucie bezradności (użalanie się, narzekania),
      • brak zachowań zmierzających do usamodzielnienia się,
    • 3) negatywne (szkodliwe) sposoby przystosowania się do sytuacji:
      • izolowanie się od osób spoza najbliższej rodziny,
      • branie na siebie całej odpowiedzialności za rodzinę,
      • dbanie o zachowanie pozorów idealnej rodziny za wszelką cenę,
      • branie na siebie konsekwencji picia partnera,
      • brak skutecznej samoobrony w przypadkach przemocy,
      • zaniedbywanie własnych potrzeb na rzecz potrzeb partnera.
  • Diagnoza zasobów uczestniczki/uczestnika grupy - jej umiejętności radzenia sobie z różnego rodzaju problemami (emocjonalnymi, intelektualnymi, sytuacyjnymi) oraz nauka konstruktywnych zachowań.

ETAP DRUGI

Poznanie kluczowych przekonań o sobie, rodzinie/relacji i świecie jako źródeł uporczywości i braku dystansu osoby współuzależnionej do swego destrukcyjnego zachowania. Poprzez odkrycie przekonań na temat małżeństwa, rodziny, relacji między kobietą a mężczyzną, matką a dzieckiem, porządku świata, celów życiowych, sposobu oceniania siebie i swoich możliwości zmierza się więc do poznania wizji życia, którą uczestniczka/uczestnik grupy usiłuje zrealizować w związku.

Szczególnie ważne są przekonania, które:

  • wzmacniają poczucie bezradności, straty i lęk przed zmianą,
  • wzmacniają tendencje autodestrukcyjne (poczucie winy, negatywne myślenie o sobie itp.),
  • usprawiedliwiają zaprzestanie poszukiwań nowych rozwiązań,
  • uniemożliwiają szukanie pomocy poza rodziną,
  • podtrzymują irracjonalną nadzieję na cudowną poprawę sytuacji.

Na tym etapie możliwe jest też dotarcie do obrazu siebie, szczególnie tożsamości siebie jako kobiety/mężczyzny i poszukanie tam zakotwiczenia negatywnych skryptów życiowych tworzących współuzależnienie.

Praca psychoterapeutyczna zmierza do zmiany tych skryptów i stworzenia nowej wizji życia, w której życie z osobą uzależnioną byłoby wyborem (możliwym pod pewnymi warunkami), a nie bezwzględną koniecznością. Niektóre osoby mogą zakończyć pracę terapeutyczną na tym etapie.

ETAP TRZECI

Psychoterapia problemów osobistych, których źródeł należy poszukiwać w dzieciństwie, w wychowywaniu się w rodzinach dysfunkcyjnych, prowadzona w formie terapii indywidualnej pogłębionej lub terapii grupowej (warsztaty). Celem psychoterapii jest leczenie zaburzeń emocjonalnych, zmiana dysfunkcjonalnych zachowań czy nieprzystosowawczych przekonań pacjenta. Adresowana jest do osób, które cierpią na:

  • niskie poczucie własnej wartości,
  • nieadekwatne oczekiwania wobec siebie, innych oraz życia,
  • zahamowanie w kontaktach z innymi ludźmi oraz problemy w tworzeniu satysfakcjonujących związków i relacji z innymi ludźmi,
  • nieumiejętność panowania nad wybuchami złości, szczególnie wobec bliskich albo przeciwnie – brak umiejętności bronienia swojego zdania,
  • dręczące, nieadekwatne poczucie winy i odpowiedzialności za picie rodzica/ów,
  • lęki (w tym hipochondryczne, napady paniki oraz inne).

Bibliografia

  • Cermak, T. L. (1986). Diagnostic criteria for codependency. Journal of Psychoactive Drugs, No. 18, 15-20.
  • Gąsior, K. (2018). Elementy Psychologii Klinicznej i Pomocy Psychologicznej. SKRYPT DLA STUDENTÓW PSYCHOLOGII I PEDAGOGIKI wersja robocza 2.0
  • Kisiel, M. (1999). Terapia współuzależnienia. W: Terapia Uzależnienia i Współuzależnienia, Nr. 1.
  • Kurza, K. (2000). Zaburzenia w funkcjonowaniu psychologicznym kobiet współuzależnionych. W: Terapia Uzależnienia i Współuzależnienia, Nr. 2.
  • Kurza, K. (2002). Współuzależnienie a przemoc W: Terapia Uzależnienia i Współuzależnienia, Nr. 2, 23.
  • Mellody, P. (1993). Toksyczne związki. Anatomia i terapia współuzależnienia. Warszawa: Agencja Wydawnicza J. Santorski.
  • Sobolewska, Z. (1996). W poszukiwaniu koncepcji współuzależnienia. W: Świat Problemów 1-2.
Nasza strona korzysta ciasteczek (cookies), dzięki którym możemy dostarczać usługi na najwyższym poziomie Czytaj więcej
Akceptuję