Przyczyny sięgania po narkotyki

Zjawisko używania narkotyków jest złożonym problemem, który dotyczy osób z różnych środowisk, klas społecznych i grup wiekowych. Narkotyki są kontrowersyjnym tematem, często budzącym silne emocje. Wiele osób zastanawia się, co skłania ludzi do sięgnięcia po te niebezpieczne substancje. Do decyzji o zażywaniu może prowadzić wiele czynników - od buntu poprzez presję społeczną, aż do ciężaru choroby, jaką jest uzależnienie.

Istotny aspekt

Choć często nie jest postrzegany w ten sposób, alkohol to de facto narkotyk, dlatego też nie możemy pominąć tego aspektu w omawianiu przyczyn sięgania po substancje psychoaktywne.

Po drugie, każdy psychoaktywny lek - który nie jest przepisany przez lekarza lub jest stosowany w dawkach większych niż zalecono - jest narkotykiem.

Dostępność narkotyków

Dzisiaj dostępność narkotyków jest znacznie większa niż jeszcze 20 lat temu. Wiąże się to z postępem technologicznym, globalizacją, czy zmianach w prawie w niektórych krajach. Internet stał się łatwo dostępnym kanałem dystrybucji nielegalnych substancji, a także szerzenia informacji na ich temat. Przemytnicy stosują coraz bardziej zaawansowane metody dostarczania substancji psychoaktywnych. Natomiast zwiększona dostępność jest jednym z powodów większej liczby osób eksperymentujących z narkotykami.

Presja społeczna - skomplikowany czynnik ryzyka

Presja społeczna jest jednym z powszechnych czynników wpływających na decyzję o pierwszym kontakcie z narkotykami, szczególnie wśród młodzieży. Młodzi ludzie są grupą szczególnie podatną na wpływ rówieśników ze względu na naturalne procesy rozwojowe. W tym okresie następuje intensywne poszukiwanie tożsamości, które często łączy się z chęcią przynależenia do grupy.

Znajomi stają się dla młodzieży punktem odniesienia, a ich akceptacja zyskuje niezwykle wysoką wartość. Przykładowo: Janek, młody licealista, czuje presję, aby "dopasować się" do swojej grupy przyjaciół, co oznaczałoby zaakceptowanie i poddanie się pewnym normom i zachowaniom, w tym używaniu narkotyków. Lęk przed wykluczeniem czy odrzuceniem skłoniła Janka do zapalenia marihuany na imprezie pomimo tego, że sam z siebie by tego nie zrobił.

Presja społeczna to także pogląd, że "wszyscy to robią". To fałszywe przekonanie może wynikać z obecności substancji psychoaktywnych w mediach, filmach czy muzyce, gdzie często pomijany jest temat wysokiego ryzyka związanego z ich używaniem. Dlatego też tak ważna jest odpowiednia edukacja i otwarta komunikacja na temat rzeczywistych konsekwencji zażywania narkotyków - zarówno w środowisku rodzinnym, szkolnym, jak i zawodowym.

Presja społeczna w dorosłym życiu

Choć presja społeczna jest często kojarzona z okresem dojrzewania, obecna jest również w dorosłym życiu. Zarówno w środowisku pracy, jak i w życiu prywatnym, dorośli mogą doświadczać presji związanej z używaniem substancji psychoaktywnych. Przykładowo w niektórych kulturach korporacyjnych picie alkoholu może być postrzegane jako forma budowania relacji czy celebracji sukcesów. W takim kontekście 36-letnia Anna, która z własnego wyboru nie pije, może czuć się wykluczona lub być postrzegana jako "dziwaczka".

Normy społeczne a picie alkoholu

Społeczne normy i oczekiwania mają ogromny wpływ na postawę wobec picia alkoholu. W naszym kraju konsumpcja alkoholu jest nie tylko akceptowana, a wręcz oczekiwana w wielu sytuacjach, tj. imprezy, uroczystości czy spotkania towarzyskie. Sportowiec Adam, który świadomie wybiera abstynencję, może zostać odebrany jako zadufany w sobie, aspołeczny, a nawet dziwny. Dlatego przy kolejnym spotkaniu mężczyzna decyduje się na sięgnięcie po kieliszek, jak myśli "dla świętego spokoju", mimo tego, że wcale nie ma na to ochoty.

TWOJE PRAWO

Decydowanie o swoim zdrowiu i potrzebach jest podstawowym prawem każdego człowieka. Masz prawo odmówić! Każda z Twoich decyzji powinna być respektowana przez innych - jeżeli tak nie jest, może warto zastanowić się nad zmianą towarzystwa. Asertywność to powód do dumy, a nie do wstydu czy poczucia odrzucenia. Szanowanie cudzych wyborów to podstawa zdrowych relacji. Jeżeli ktoś nie potrafi respektować Twoich - nie ma to nic wspólnego z Tobą, świadczy tylko i wyłącznie o nim.

Nieumiejętność radzenia sobie z emocjami - ucieczka od problemów

Nieumiejętność radzenia sobie z emocjami jest jednym z podstawowych powodów sięgania po narkotyki. Emocje, zwłaszcza te trudne, takie jak lęk, smutek, złość czy frustracja, mogą być intensywne i przytłaczające. W sytuacji, gdy osoba nie posiada odpowiednich strategii radzenia sobie z tymi uczuciami, narkotyki (w tym alkohol) jawią się jako natychmiastowe i skuteczne rozwiązanie - znieczulają i dają chwilową ulgę.

Rozważmy przykład Małgorzaty, kobiety w średnim wieku, borykającej się z chronicznym stresem i stanami lękowymi. Małgorzata nigdy nie udała się ze swoimi problemami do specjalisty, ponieważ odkryła, że alkohol i leki mogą na chwilę zmienić jej samopoczucie, dając pozory ulgi. Nigdy też nie nauczyła się zdrowych sposobów radzenia sobie z emocjami i popadła w uzależnienie - chorobę postępującą i śmiertelną.

Takich osób jest mnóstwo - dorastając nie uczą się, jak rozpoznawać i wyrażać swoje uczucia, ani jak sobie z nimi radzić. Dlatego tak ważne jest wprowadzenie edukacji emocjonalnej już od najmłodszych lat, a nawet w dorosłości.

Ciekawość

Ciekawość jest głęboko zakorzenionym aspektem natury ludzkiej. To naturalna chęć odkrywania nowych rzeczy i doświadczania czegoś nieznanego. Ta skłonność do eksperymentowania często prowadzi do sięgania po narkotyki, zwłaszcza gdy przedstawiane są jako środek do "poszerzenia horyzontów" lub doświadczenia czegoś "niezwykłego".

Na przykład Michał - ambitny i ciekawy świata młody mężczyzna, dowiedział się o niesamowitych doświadczeniach związanych z LSD od swoich znajomych. To właśnie ciekawość skłoniła go do spróbowania tej substancji, pomimo świadomości o potencjalnym ryzyku.

Eksperymentowanie z narkotykami zawsze jest ryzykowne - nidgy nie wiesz, jak Twój organizm i psychika zareagują na substancję! Nawet jednorazowe użycie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych i uzależnienia. Dlatego też edukacja i szerzenie świadomości na temat szkodliwości narkotyków są tak istotne - aby ludzie, zwłaszcza młodzi, mogli podejmować świadome decyzje, rozumieć potencjalne ryzyko i nie dać się zwieść fałszywym obietnicom "wyjątkowych" doświadczeń.

Poszukiwanie przyjemności

Człowiek naturalnie i instynktownie poszukuje przyjemności. Substancje psychoaktywne mogą wywoływać silne uczucia euforii i przyjemności. Bartek, student uniwersytetu, zażywa ekstazy na imprezach, aby doświadczać intensywnych uczuć szczęścia i zwiększyć swoje sensoryczne doznania.

To, co na początku może wydawać się atrakcyjne, jest związane z dużym ryzykiem. Przy długotrwałym używaniu narkotyków, mózg zaczyna adaptować się do ciągłego stymulowania układu nagrody, co z czasem powoduje zaburzenia naturalnej zdolności do odczuwania przyjemności. Innymi słowy, sytuacje, które kiedyś sprawiały radość - np. jedzenie ulubionego posiłku, spotkanie z przyjaciółmi czy hobby - mogą przestać dostarczać takiej samej satysfakcji. Ta utrata zdolności do odczuwania naturalnej radości jest jednym z najbardziej dotkliwych skutków długotrwałego stosowania substancji psychoaktywnych. Ten sam Bartek po jakimś czasie popadł w chroniczną depresję, a szczęście odczuwa tylko po zażyciu. Jest uzależniony.

"Samoleczenie"

Samodzielne stosowanie leków w celu złagodzenia dolegliwości lub objawów jest powszechnym zjawiskiem. Często dotyczy to substancji psychoaktywnych, które mogą dawać chwilową ulgę w doświadczaniu problemów zdrowotnych. Np. Marek cierpiący na chroniczne bóle pleców, nadużywa leków opioidowych, ponieważ zwykłe leki przestały działać. Z kolei Natalia nie radzi sobie z presją w pracy, a jako środek zapobiegawczy wykorzystuje benzodiazepiny, o których przeczytała w sieci. Te narkotyki silnie uzależniają i stanowią niebezpieczeństwo dla zdrowia, a nawet życia - zwłaszcza zażywane bez kontroli lekarskiej.

Problem ten jest powiązany także z praktykami niektórych lekarzy, zwłaszcza w dziedzinie psychiatrii. Farmakologia, choć w wielu przypadkach skuteczna, nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem, szczególnie gdy chodzi o problemy emocjonalne i psychiczne. Niestety, niektórzy psychiatrzy zbyt pochopnie przepisują leki, nie kierując pacjentów na psychoterapię, która mogłaby pomóc w leczeniu źródła problemu.

Przykładowo osoba cierpiąca na depresję może otrzymać od psychiatry leki przeciwdepresyjne, które mogą złagodzić objawy, ale nie rozwiązują podstawowego problemu. W idealnym scenariuszu cierpiący powinien równolegle uczęszczać na psychoterapię, aby nauczyć się zdrowych strategii radzenia sobie z emocjami i rozwiązywania problemów, które mogą przyczyniać się do jego stanu.

Większa wydajność psychosomatyczna

Niektóre narkotyki, zwłaszcza stymulanty np. z grupy amfetamin, zażywane są często w celu poprawy wydajności. Stymulanty zwiększają aktywność w układzie nerwowym - mogą dawać poczucie podwyższonej koncentracji, energii i czujności. Wyobraźmy sobie Amelię, studentkę zmagającą się z presją zbliżających się egzaminów, która decyduje się na zażywanie mefedronu, wierząc, że pomoże jej to w nauce. Z kolei Sebastian, zafiksowany na punkcie budowania sylwetki zażywa amfetaminę, aby "mieć więcej siły" na siłowni (co jest kompletną bzdurą, bo w rezultacie tylko pogarsza efektywność ćwiczeń).

Problem polega na tym, że efekty po substancjach psychoaktywnych są krótkotrwałe, a regularnie zażywanie prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych, tj. m.in. problemy z sercem, wysokie ciśnienie krwi, bezsenność, zaburzenia psychiczne, a w rezultacie uzależnienie od narkotyków, które jest chorobą śmiertelną. Poza tym zażywanie narkotyków w Polsce jest nielegalne - grożą za to poważne konsekwencje prawne.

W dodatku, takie podejście nie rozwiązuje podstawowego problemu - nieumięjętności zarządzania czasem, radzenia sobie ze stresem, które mogą leżeć u podstaw trudności w realizacji planów. Natomiast zdrowe nawyki, takie jak regularny sen, odpowiednia dieta, regularne ćwiczenia fizyczne i umiejętność wyrażania emocji, są zdecydowanie bardziej efektywne w poprawie wydajności i zdrowia psychicznego.

Szerzenie nieprawdziwych informacji

W dobie Internetu i mediów społecznościowych, informacje na temat substancji psychoaktywnych są łatwo dostępne, niestety też często są one niekompletne, a nawet wprowadzające w błąd.

Użytkownicy sieci łatwo mogą trafić na sugerujące informacje o tym, że narkotyki są "wspaniałe" lub "bezpieczne". Może to być na przykład film, w którym bohaterowie bawią się na imprezie z użyciem narkotyków, czy wpis w social mediach, gdzie ktoś opisuje swoje "niesamowite" doświadczenia z LSD. Takie wiadomości mogą być przyczyną niebezpiecznego poglądu, że narkotyki są atrakcyjne - szczególnie dla osób, które są podatne na wpływy z zewnątrz, znudzone swoim codziennym życiem czy szukające nowych doświadczeń.

Bunt - wyraz niezależności czy wołanie o pomoc?

Bunt jest naturalną częścią rozwoju, szczególnie w okresie adolescencji. Dla wielu młodych ludzi buntowanie się przeciwko normom i regułom społecznym może być sposobem na wyrażenie niezależności, poszukiwanie własnej tożsamości i przekraczanie granic. Niestety, bunt może czasami przyjmować formę eksperymentowania z substancjami psychoaktywnymi.

Tomasz - nastolatek - zaczyna palić marihuanę jako wyraz buntu przeciwko swoim rodzicom, szkole i społecznym oczekiwaniom. Zażywanie narkotyków wydaje mu się odważne i wyzwalające, a powiązane ryzyko sprawia, że czuje się "dorosły". Bardzo często bunt jest wołaniem o pomoc, wyrazem frustracji lub nieszczęścia, których młody człowiek nie potrafi wyrazić w inny sposób.

Uzależnienie - najmroczniejszy scenariusz

Uzależnienie - nielicząc śmierci - jest najgorszym możliwym skutkiem, a zarazem przyczyną zażywania narkotyków. Chociaż może to brzmieć paradoksalnie, uzależnienie samo w sobie staje się przyczyną sięgania po narkotyki. Kiedy osoba się uzależni, substancje psychoaktywne nie służą już eksperymentowaniu czy poszukiwaniu przyjemności. Narkotyki stają się "koniecznością" - czymś, czego człowiek potrzebuje, aby poczuć się "normalnie", uniknąć bolesnych objawów odstawienia i zniwelować nieprzyjemne głody narkotykowe.

Uzależnienie jest poważną chorobą, która może dotknąć każdego, niezależnie od przyczyn, które doprowadziły do pierwszego kontaktu z narkotykami. Uzależnienie nie jest wyborem ani słabością moralną - to choroba, która silnie wpływa na zdolność do podejmowania decyzji, kontrolowania impulsów i realnego patrzenia na rzeczywistość. Uzależnienie wpływa na psychikę narkomana i każdy inny aspekt jego życia.

Co ważne - każdy może się uzależnić - bez względu na wiek, płeć, status społeczno-ekonomiczny czy wykształcenie. Niektóre czynniki, takie jak genetyka, środowisko, zdrowie psychiczne i wiek pierwszego kontaktu z narkotykami, mogą zwiększać ryzyko rozwoju uzależnienia, jednak nie ma jednego "typu" osoby, która jest bardziej podatna na uzależnienie.

Leczenie uzależnienia od narkotyków - zadzwoń do mnie

Jak uniknąć uzależnienia od narkotyków? To proste - NIE ĆPAĆ.

Na szczęście uzależnienie od narkotyków można leczyć. Skontaktuj się z nami - w Ośrodku NASZ DOM zajmujemy się leczeniem narkomanii, alkoholizmu, lekomanii, a także uzależnień krzyżowych. Nie jesteś sam ze swoim problemem, możemy Ci pomóc, tak jak wielu innym uzależnionym, którzy dzisiaj kroczą ścieżką zdrowienia.

O UZALEŻNIENIACH

  • Leki uzależniające - jak łatwo zostać ofiarą farmakologii

    Specjaliści na całym świecie alarmują o narastającej fali problemów związanych z lekami uzależniającymi. Od benzodiazepin, przez opioidy, aż po stymulanty - lista leków, które mogą prowad

  • Trzeźwy alkoholik - zachowanie, pułapki myślenia

    Trzeźwiejący alkoholik to osoba, która nie tylko podjęła się abstynencji, ale też postanowiła zdrowieć, czyli nabywać podstawowe umiejętności funkcjonowania w życiu bez alkoholu i innych

  • Odstawienie narkotyków - zespół abstynencyjny

    Uzależnienie od narkotyków nie jest wyborem, słabością charakteru czy brakiem silnej woli – to poważna, śmiertelna choroba. Jednym z najbardziej wyraźnych i alarmujących objawów jest zesp

  • Wpływ alkoholu na mózg

    Czy alkohol niszczy mózg? Pytanie retoryczne. Alkohol negatywnie wpływa na funkcjonowanie mózgu - to fakt. Nie ma tu żadnej tajemnicy. Regularne picie może prowadzić do nieodwracalnych zmian w m

  • Narkotyki a depresja - dlaczego tak cierpisz?

    Jedną z moich największych auto-manipulacji w czynnym uzależnieniu było przekonanie, że cierpię na depresję, a narkotyki pomagają mi sobie radzić z tym potwornym stanem. Wtedy jeszcze nie zda

  • Uzależnienie od kokainy

    Uzależnienie jest chorobą, która polega na patologicznej, desperackiej ucieczce od własnych emocji poprzez zmianę stanu świadomości za pomocą substancji lub zachowania. Kokaina natomiast uzale

Nasza strona korzysta ciasteczek (cookies), dzięki którym możemy dostarczać usługi na najwyższym poziomie Czytaj więcej
Akceptuję